11 آذر ماه، سالروز شهادت آیت الله سید حسن مدرس (آقای شهید شهر کاشمر) و روز مجلس

از دهکده سرابه ی اردستان اصفهان تا کاشمر خراسان

نمی دانم به کاشمر مسافرت کرده اید یا خیر؟ در آنجا از هر کس که بپرسید قبر آقای شهید کجاست؟ زیارتگاه باشکوهی را نشانت می دهد که در آنجا با مقبره ی شهید مدرس، مرد سیاست و مرد مجلس رو به رو خواهید شد. مردی که در برابر استبداد رضاخان ایستاد. در 7 آبان 1305 در دوره ششم مجلس که نماینده مردم تهران بود، پس از  تروری نافرجام در جواب رضاخان گفت: به کوری چشم دشمنان مدرس نمرده است. او که نماد ، دین و سیاست و مرد مجلس بود بعد از مبارزات و فراز و نشیب ها و دفاع از مجلس و ملت ایران و حفظ و استقلال کشور و مبارزه با استبداد، جانش را بر سر این مهم فدا کرد وعاقبت، دستور قتل وی توسط رضاشاه پهلوی صادر و توسط دژخیمان رضاشاهی، با افتخار به شهادت رسید. گویا خود می دانست، چرا که از قبل گفته بود:اگر برای عظمت اسلام و سعادت و آزادی ملت و سرزمین ایران، زندگی و هستی خود را فدا کنم، تنها به وظیفه انسانیت عمل کرده ام. مرحوم امام خمینی در مورد مدرس می فرمایند: مرحوم مدرس ستاره ای درخشان بود بر تارک کشوری که از ظلم و جور رضاشاهی تاریک بود. مدرس وارسته بود. وابسته به هوای نفس نبود.

 

شهید آیت ا... سید حسن مدرس یکی از نوادر و دانشوران معاصر جهان اسلام است که در روستای ییلاقی سرابه از توابع اردستان استان اصفهان در سال1287 هـ . ق (1249شمسی) چشم به جهان گشود. پدرش سید اسماعیل او را در شش سالگی به شهرضا (قمشه) نزد پدر بزرگش فرستاد و تا چهارده سالگی تحت تعلیم پدر بزرگش قرارگرفت. پس از فوت پدربزرگ در سال1298 ﻫ .ق برای ادامه تحصیل به اصفهان آمد و از محضر استادانی چون: میرزا عبدالعلی هرندی، آخوند کاشی، جهانگیر قشقایی، شیخ مرتضی یزدی و آقا سید محمد باقردُرچه ای کسب علم کرد و برای تکمیل علوم دینی در سال1311 هـ . ق به نجف اشرف عزیمت کرد و مدت8 سال مشغول به تحصیل علم گردید و از محضر استادانی مانند: آخوند خراسانی(صاحب کفایه) وآیت ا... یزدی مؤلف(عروه الوثقی ) و میرزای شیرازی استفاده کرد.که از آثار وی میتوان: 1- حاشیه بر رسائل شیخ انصاری که در 24 سالگی نوشته است 2- حاشیه بر کتاب النکاح شیخ محمد رضا نجفی 3- اصول تشکیلات عدلیه 4- (کتاب زرد) در تاریخ سیاسی معاصرایران و کتاب خاطرات خواف 5- رساله سهو الامام و المأموم 6- رساله فی قضاءالفوائت 7- رساله فی بعض مسائل العده را نام برد.

شهید مدرس در سال 1324 ﻫ . ق از نجف به اصفهان بازگشت و در مدرسه جده کوچک مشغول به تدریس علوم دینی شد و به خاطر تسلط بر بحث و تدریس در اصفهان به (مدرس) مشهور گردید. در دوره ی استبداد صغیر، نایب رئیس انجمن ولایتی اصفهان بود که مبارزات سیاسی خود را شروع کرد. که در آن زمان به دستور صمصام السلطنه، دستگیر شد و به تخت فولاد اصفهان تبعید گردید. در تاریخ 1289 شمسی بر اساس قانون اساسی به عنوان یکی از پنج تن مجتهدان طراز اول که بر مصوبات مجلس نظارت داشتند انتخاب شد و به مجلس دوم راه یافت وضمن حضور در مجلس شورا به تدریس فقه و اصول در مدرسه ی سپهسالار پرداخت و همچنین تولیت مدرسه سپهسالار به وی واگذار گردید که اقدامات شایانی را در آنجا به انجام رساند.

شهید مدرس در مقطعی حساس از تاریخ ایران حدود هفده سال نماینده منتخب مردم در دوره های دوم تا ششم مجلس شورای ملی بود که برای اولین بار در جلسه 200 مجلس در مجلس دوم به ایراد نطق پرداخت . وی نیز در دوره سوم به مجلس راه یافت و یکی از مخالفین سر سخت وثوق الدوله در قرارداد (اوت 1919) بود  و اجازه نداد ایران بین اجانب تقسیم شود و قرارداد1919 را قراردادی ننگین و روز قرارداد ر ا روزی نحس برای ایران و یک سیاست مضر برای دیانت اسلام می دانست.

در سوم اسفند 1299 شمسی توسط رضاخان و سید ضیاء طباطبایی برای مدتی به قزوین تبعید و زندانی شد و بعد از آزادی به عنوان نماینده مردم تهران به مجلس چهارم راه یافت و نایب رئیس اول مجلس گردید. در سال 1302 به عنوان نماینده منتخب مردم تهران در دوره ی پنجم به مجلس رفت و مبارزه با جمهوری رضاخان را رهبری کرد. در دوره ی ششم نیز نماینده مردم تهران بود که مورد ترور قرار گرفت. در دوره هفتم  مجلس به جهت نیرنگ و رذالت رضاخان و طرفدارانش از ورود به مجلس باز ماند. ابتدا برای مدتی او را خانه نشین کرده و سپس وی را در 16 مهرماه 1307 دستگیر و از تهران  به دامغان و مشهد و سپس به خواف خراسان تبعید کرد و مدت 9 سال در خواف به اجبار در تبعیدی ماندگار شد. در مهرماه 1316 از خواف به کاشمر منتقل شد و در شب 27 رمضان در دهم آذرماه1316 توسط مأمورین و دژخیمان رضاشاه به شهادت رسید و جنازه وی مخفیانه در کاشمر به خاک سپرده شد.

گویا قبلا خودش می دانست که از طرف رضا خان نامردانه به او گزندی خواهد رسید، چراکه در جواب رضا شاه که به مدرس گفته بود: تنها دو مرد در ایران وجود دارد، یکی من ودیگری تو. مدرس بلافاصله به رضاشاه می گوید: نخیر تو اشتباه می کنی، تنها یک مرد ویک نامرد در ایران وجود دارد، آن مرد منم ونامرد تو.

قبر شهید مدرس پس از وقایع شهریور 1320 و خروج رضاشاه از ایران توسط اهالی متدین و انقلابی کاشمر شناسایی و مشخص می شود، که با پیروزی انقلاب اسلامی به فرمان رهبر کبیر انقلاب امام خمینی(ره) در 28 شهریورماه1363 مقبره شهید مدرس توسط آستان قدس رضوی احیا گردید و ساختمان اصلی آرامگا ه در سال 1367به پایان رسید که هم اکنون زیارتگاه مردم، آزادی خواهان و صاحب دلال می باشد که در شهرستان کاشمر قرار دارد.

نقش پر رنگ وبرجسته ی شهید مدرس در مجلس و افتخارات و وجاهت و جایگا ه علمی و حقیقت گویی وی سبب شد که روز شهادت ایشان (10آذر ماه)روز مجلس نامگذاری شود. امید است مجلسیان او را الگو و سرمشق قرار دهند.  روحش شاد و یادش گرامی باد.